Skakistis's Weblog

ματιές στο «μεγάλο παιχνίδι»

Archive for Οκτώβριος 2008

Τέλος η ανοχή

leave a comment »

73071296

Μιλάμε τις τελευταίες βδομάδες για την μεγαλύτερη οικονομική κρίση από το «κραχ» του 1929. Μήπως αν μιλούσαμε για την παγκόσμια «κρίση λογικής» θα περιγράφαμε ακριβέστερα αυτό που ζούμε;
Τι ζούμε μας το λένε οι αριθμοί: Δέκα εκατομμύρια αμερικανικές οικογένειες βρίσκονται στην «γκρίζα περιοχή» της φτώχειας. Το 2002 ήταν 9 εκατομμύρια. Πρόκειται για ανθρώπους που , προς το παρόν, έχουν μεν εργασία αλλά δε τα βγάζουν πέρα και τοποθετούνται στους στατιστικούς δείκτες στο 28% του πληθυσμού της χώρας που βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας. Μέσα στον επόμενο χρόνο προβλέπεται ότι 2 εκατομμύρια αμερικανικές οικογένειες θα χάσουν τα σπίτια τους, καθώς δεν θα είναι σε θέση να ξεπληρώσουν τα δάνειά τους. Από τον περασμένο Ιούλιο 29 εκατομμύρια αμερικανοί ζουν με κουπόνια για αγορά τροφήμων η με δημόσια συσσίτια. Ακόμη και στην καπιταλιστική μητρόπολη τη Νέα Υόρκη περίπου 2 εκατομμύρια αμερικανών ζουν με τη βοήθεια της «πρόνοιας». Με άλλα λόγια το 1/3 του πληθυσμού των ΗΠΑ, της χώρας που θέλει να μεταλαμπαδεύσει τη δημοκρατία και την ευημερία παγκοσμίως, ζει μέσα στη μαύρη φτώχεια.
«Και τι μας νοιάζει εμάς για τα ζόρια των Αμερικανών»; Η «αυθόρμητη» ενδεχομένως και χαιρέκακη απάντηση είναι πως δε μας νοιάζει. Όμως τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά. Ας δούμε, όσο αυτό είναι δυνατό, γιατί. Μας το συνοψίζει εύστοχα ο Henry Kissinger γράφοντας το 2001 στο βιβλίο του «ΗΠΑ: αυτοκρατορία ή Ηγετική Δύναμη;» τα εξής: «Η παγκοσμιοποίηση εμβάθυνε τους οικονομικούς δεσμούς σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται εκατέρωθεν του Ατλαντικού να έχουν σχεδόν συνδέσει με σχεδόν αξεδιάλυτο τρόπο την ευημερία ΗΠΑ και Ευρώπης». Σύμφωνα λοιπόν με τον Kissinger , ο οποίος είναι ένα πρόσωπο που δε μπορείς να αγνοήσεις τη γνώμη του, η ευημερία ΗΠΑ- Ευρώπης , είναι συνδεδεμένη με τρόπο «σχεδόν αξεδιάλυτο». Δεν είναι, ως ένα βαθμό, βάσιμο να υποθέσει κανείς ότι συνδεδεμένες αξεδιάλυτα θα είναι και συνέπειες της κρίσης που θα βιώσουν ΗΠΑ και Ευρώπη;
Το άρμα της αμερικανικής αυτοκρατορίας «τρέχει» ξοδεύοντας 12 δισεκατομμύρια δολάρια τη βδομάδα μόνο για τον πόλεμο στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Τα χρήματα αυτά, ετησίως αγγίζουν τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια. Λίγα παραπάνω (700 δις) η αμερικανική κυβέρνηση απέσπασε από τους Αμερικανούς φορολογούμενους για να σώσει τις τράπεζες. Αλλα τόσα πάνω κάτω διέθεσε και η Βρετανία για τη διάσωση αγγλικών τραπεζών…
Σώζεται όμως με μεταγγίσεις ένας ασθενής με εσωτερική αιμορραγία; Η αρώστια του συστήματος περιγράφεται επ ακριβώς από τους αριθμούς: Στα 850 εκατομμύρια πεινασμένους σε όλον τον κόσμο του 2007 προστέθηκαν άλλα 75 ρκατομμύρια το 2008. Οι οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί από τον Ιανουάριο του 2008 μέχρι σήμερα κατά 50%. Το 2000 ο πρώτος στόχος της χιλιετίας που έθεσαν τα κράτη και ο ΟΗΕ ήταν να μειώσουν την παγκόσμια πείνα στο μισό ώς το 2015. Για να γίνει εφικτό απαιτούνταν η διάθεση 80 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο επί μια πενταετία. Τα χρήματα αυτά ουδέποτε εκταμιεύτηκαν γιατί υποτίθεται δεν υπήρχαν…Να όμως που ξαφνικά άνοιξαν τα κρατικά ταμεία στην Αμερική και την Ευρώπη και βρέθηκε τόσο χρήμα που θα μπορούσε να σώσει από την πείνα και το θάνατο ολόκληρη την ανθρωπότητα. Οχι μια αλλά δύο φορές!
Τα ταμεία άνοιξαν, όμως θα ήταν πιο ωφέλιμο αν άνοιγαν τα μάτια μας. Τότε θα βλέπαμε όχι μόνο το αποκρουστικό πρόσωπο του συστήματος και των πολιτικών που το στηρίζουν. Θα βλέπαμε και το δικό μας παραλογισμό που επιμένουμε να στηρίζουμε με τις ψήφους, την ανοχή και τη σιωπή μας, τα βαμπίρ που μας πίνουν το αίμα…

Written by skakistis

22 Οκτωβρίου, 2008 at 2:46 μμ

Αναρτήθηκε στις globe

τσαμπουκάς με δανεικά

leave a comment »

παγκόσμιοι μπάτσοι

παγκόσμιοι μπάτσοι

Η οικονομική φούσκα των κεφαλοποιημένων δανεικών με τα οποία η αμερικανική υπερδύναμη χρηματοδωτούσε τους πολέμους και την επέκτασή της κυρίως μετά το 2000 έσκασε με πάταγο. Το πολιτικό εποικοδόμημα που την τελευταία δεκαπενταετία λειτουργούσε με «πίστωση» θα βγει άραγε αλώβητο από την κρίση;

Κατ αρχήν δε χρειάζονται μεγάλες αναλύσεις για το αυταπόδεικτο: Η παρούσα χρηματοπιστωτική κρίση δεν είναι τίποτε περισσότερο από την προσπάθεια του διεθνούς συστήματος να καλύψει τα δανεικά και αγύριστα (να το πούμε πιο κομψά, τους κραδασμούς) της αμερικανικής οικονομίας. Πριν ακόμη τη διάχυση της κρίσης στην παγκόσμια αγορά το αμερικανικό κράτος ήταν ο μεγαλύτερος ωφειλέτης στον κόσμο.Και εξακολουθεί να παραμένει.
Οταν οι νεοσυντήριτκοί του Μπους «πήραν τα πράγματα στα χέρια» τους, το αμερικανικό δημόσιο χρέος έγτανε τα 4 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μέσα στην οκταετία που κυβέρνησαν τις ΗΠΑ (και εν μέρει τον κόσμο) η κλίκα των πετρελαιάδων του Τέξας αύξησε το αμερικανικό χρέος περί τα 70%. Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού προυπολογισμού για το 2009 ο Μπους θα παραδώσει στον επόμενο πρόεδρο ένα δημόσιο χρέος που θα ξεπερνά τα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αξιοσημείωτη λεπτοιμέρια. Το 1/5 αυτού του χρέους οι αμερικάνοι πρέπει να το μετρήσουν στους Κινέζους. Δεν είναι μυστικό ότι η Κίνα έχει επενδύσει περισσότερα από 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου.
Αν σε αυτά τα κολλοσιαία ποσά προστεθούν οι ετήσιες αστρονομικές αμερικανικές δαπάνες για τη συσντήρηση των πολεμικών μετώπων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ που φτάνουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια το χρόνο, καθώς και το μισο τρισεκατομμύριο που κοστίζουν ετησίως οι 800 ,πάνω -κάτω στρατιωτικές βάσεις που διατηρούν στον κόσμο, αντιλαμβάνεται κανείς πως ο «τσαμπουκάς» της υπερδύναμης γίνεται με δανεικά.
η νεοσυντηριτική ηγεμονία
Στο πολιτικό επίπεδο η Ουάσιγκτον επί κυβερνήσεων Μπους επέλεξε την παγκόσμια ηγεμονία έναντι της ηγεσίας μέσα από τη συνεργασία τουλάχιστον με τους συμμάχους της. Το σχετικό δίλημμα που περιέγραψαν δημόσια με βιβλία τους ο Κίσιτζερ και ο Μπρεζίνσκι δεν απασχόλησε τους νεοσυντηριτικούς. Προώθησαν την έτοιμη ατζέντα τους που στόχευε στην αμερικανική ηγεμονία για τον 21ο αιώνα, μέσα από αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, πολέμους και γεωπολιτική επέκταση.
Είναι προφανές ότι η αμερικανική οικονομική φούσκα, όσο κι αν επεκτείνεται παγκοσμίως,(βλέπε Ευρώπη και μέτρα της ΕΕ υπερ του συστήματος) δεν είναι σε θέση να υποστηρίξει τα πολιτικά οράματα της Ουάσιγτκον για παγκόσμια ηγεμονία. Ηδη οι αμφισβητήσεις διατυπόνωνται έμπρακτα:
  • Μόνο σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας θα μπορούσαμε να δούμε μέχρι και πριν ένα χρόνο αεροναυτικά γυμνάσια στη Λατινική Αμερική. Κι όμως είδαμε ρωσικά στρατηγικά (δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων) αεροσκάφη να απογειώνονται από τη Βενεζουέλα την ίδια ακριβώς στιγμής που προσγηειώνονταν ανώμαλα οι δείκτες του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.
  • Την ίδια στιγμή που οι χρηματιστές στην Αμερική και τον υπόλοιπο κόσμο μετρούσαν το μεγέθος της χασούρας, η Ρωσία υπέγραφε συμφωνία με τη Συρία για δημιουργία ναυστάθμου στη Μεσόγειο!
  • Μόλις την περασμένη Κυριακή ο πρόεδρος της Ρωσία παρακολούθησε τις δοκιμές νέων ρωσικών διηπειρωτικών πυραύλων, οι οποίες αποτελούν την απάντηση της Μόσχας στην εγκατάσταση αμερικανικών πυραύλων στην Πολωνία και την Τσεχία.
ολοκληρωτικός πειρασμός
Μέσα σε όλα αυτά, απαρατήρητη πέρασε και μια ακόμη είδηση, η οποία περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στο εσωτεικό πολιτικό επίπεδο η υπερδύναμη, καθώς και την επικίνδυνη λογική με την οποία επιχειρεί να τις ξεπεράσει. Με βάση τις νομοθεσίες περί εσωτερικής ασφάλειας που έχουν περάσει οι κυβερνήσεις Μπους από την 1η Οκτώμβρη του 2008 ο αμερικανός πρόεδρος έχει στη διάθεσή του μια στρατιωτική μονάδα που μπορεί να χρησιμοποιήσει για την αποκατάσταση της τάξης στο εσωτερικό. Με βάση το νόμο Insurrection Act Rider” του 2006 το υπουργείο άμυνας για πρώτη φορά στην ιστορία των ΗΠΑ, ανάθεσε καθήκοντα εσωτερικής ασφάλειας στην πρώτη μηχανοκίνητη ταξιαρχεία πεζικού. Πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για έμπειρη μονάδα που έχει εξειδικευτεί στην αποκατάσταση αστικών ταραχών στο Ιράκ. Η εν λόγω μονάδα «διακρίθηκε» στην μάχη της Φαλούτζα. Εκεί η εν λόγω ταξιαρχεία αφού ανάλαβε το έργο της αστυνόμευσης της ισοπεδομένης από βομβαρδισμούς πόλης χρησιμοποιώντας μέσα τελευταίας τεχνολογίας (μη θανατηφόρα όπλα, συστήματα ελέγχου των πολιτών με μικροτσιπ και κάμερες παρακολούθησης κλπ).
Η πρόνοια της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση οδηγεί στην εκτίμηση ότι το σύστημα προετοιμάζεται επιμελώς για να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη κρίση μακράς διάρκειας και τις κοινωνικές αντιδράσεις που θα προκύψουν εξ αιτίας της αδυναμίας του πολιτικού συστήματος να ανταποκριθεί στις προσδοκίες της κοινωνίας.
αναδιανομή ισχύος;
Συνοψίζοντας δε μπορούμε παρά να συμμεριστούμε την ανησυχία όσων (λίγων προς το παρόν) υπογραμμίζουν ότι η οικονομική κρίση έχει ήδη διαταράξει τις ισορροπίες και στο πολιτικό επίπεδο. Η νέα αμερικανική ηγεσία που θα προκύψει από τις εκλογές τον προσεχή Νοέμβρη είναι υποχρεωμένη να επαναδιαπραγματευτεί τη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων με «παίκτες» που εμφανίζονται να βγαίνουν αλώβητοι ή με μικρές ζημιές από την κρίση. Η Κίνα με την τεράστια συσσώρευση κεφαλαίου καθώς και η αναγεννημένη Ρωσία προβάλλουν με ισχυρά χαρτιά σε μια νέα παρτίδα στο παγκόμιο πόκερ ισχύος. Ας ελπίσουμε πως τελικά δε θα μιλήσουν τα … εξάσφαιρα.

Written by skakistis

22 Οκτωβρίου, 2008 at 2:42 μμ

Αναρτήθηκε στις οικονομία

Τρισδιάστατη κρίση

leave a comment »

Ακούγοντας τους ήχους των μεγάλων κανονιών της χρηματοπιστωτικής αγοράς , αυθόρμητα κλείνουμε τα μάτια. Ετσι, τυφλωμένοι από την αδυναμία μας να παρακολουθήσουμε τις πολύπλοκες οικονομικές κομπίνες χάνονται από μπροστά μας σημαντικές παράμετροι αλλά και οι πραγματικές διαστάσεις της κρίσης.
 

Η πραγματικότητα χάνεται όσο τα media επιμένουν να επικεντρώνουν την προσοχή τους (μας) μόνο στην κατάρρευση των μεγάλων τραπεζών και των ακόμη μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Μέσα από αυτήν την οπτική καλλιεργείται η αυταπάτη πως η διέξοδος από την κρίση έχει να κάνει με τη χρηματοδότηση των ζημιών από τους κρατικούς προϋπολογισμούς, δηλαδή από τα χρήματα των φορολογούμενων. Πρόκειται για σκόπιμα καλλιεργούμενη αυταπάτη, κάτι που ακούγεται σαν τον ισχυρισμό ότι είναι δυνατό να «αδειάσει» κανείς τη θάλασσα με κουβαδάκι… 

Ακόμη και οι επισημάνσεις περί της ασυνέπειες του νεοφιλελευθερισμού που σπεύδει να παρέμβει στην αγορά κοινωνικοποιώντας της ζημιές (δηλαδή να σώσει τους τραπεζίτες με τα χρήματα των φορολογουμένων) δε βοηθούν για να αντιληφθεί κανείς την «μεγάλη εικόνα», την κρίση σε όλες της τις διαστάσεις. 

από δω ξεκίνησαν όλα

από δω ξεκίνησαν όλα

 

 

Η σημερινή κρίση όπως εκδηλώνεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι μόνο η μια από τις τρεις διαστάσεις του προβλήματος. Δύο ακόμη παράμετροι αποτελούν νέα πρωτόγνωρα στοιχεία τα οποία απουσίαζαν από ανάλογες περιπτώσεις (κρίσεις) του παρελθόντος:
  • Η πρώτη αφορά στην ενεργειακή ανεπάρκεια η οποία πλησιάζει ακάθεκτη όσο η παραγωγή ορυκτών καυσίμων (πετρελαίου και φυσικού αερίου) αδυνατεί να καλύψει την αλματώδη αύξηση της ζήτησης.
  • Η δεύτερη αφορά στην περιβαλλοντική επιβάρυνση του πλανήτη εξ αιτίας ακριβώς της ενεργειακής εξάρτησης της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα. Θα πρέπει, μάλιστα να υπογραμμίσουμε πως η οικονομική παράμετρος (κόστος) της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης του πλανήτη ελάχιστα έχει αποτιμηθεί. Με άλλα λόγια το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η ερημοποίησης εκτάσεων, η άνοδος των τιμών και η παγκόσμια επισιτιστική κρίση κλπ, συνεπάγονται σε παγκόσμιο επίπεδο ζημιές τρισεκατομμυρίων οι οποίες πολλαπλασιάζονται και συσσωρεύονται κρατώντας καθηλωμένες (και αποπροσανατολισμένες) τις δυνάμεις της πραγματικής οικονομίας.
Οι παραπάνω παρατηρήσεις και επισημάνσεις βοηθούν να αντιληφθούμε την πολιτική διάσταση της χρηματοπιστωτικής φούσκας. Πάνω απ όλα βοηθούν να συνειδητοποιήσει κανείς ότι το πρόβλημα δεν επιλύεται απλά και μόνο αν καλυφθούν οι ζημιές των τραπεζών με κρατική αιμοδοσία. Αυτό που απαιτείται είναι να σταματήσει η διαδικασία που φουσκώνει με αέρα την οικονομία. Πιο απλά, απαιτούνται πολιτικές αποφάσεις οι οποίες θα προσανατολίσουν προς όφελος των πολλών την οικονομική δραστηριότητα.
Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, οι ΗΠΑ ως μόνη υπερδύναμη είχε δύο επιλογές: Είτε να διεκδικήσει την παγκόσμια ηγεσία μέσα από τη στενή συνεργασία με τους συμμάχους και φίλους της, είτε να επιβάλλει την ηγεμονία της. Η Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα την τελευταία οκταετία των νεοσυντηρητικών- νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων Μπους, επέλεξε την πρώτη εκδοχή. Αυτή η επιλογή, της ηγεμονίας, στο οικονομικό επίπεδο οδήγησε στην κατασπατάληση των δυνάμεων της αμερικανικής οικονομίας στα αντιπαραγωγικά πεδία της στρατιωτικής βιομηχανίας και των μαχών στο Αφγανιστάν, το Ιράκ και αλλού. Ταυτόχρονα και επειδή η ανάγκη για να αντικατασταθεί το πραγματικό χρήμα που διοχετεύονταν στους πολέμους πολλαπλασιάζονταν, οι αμερικανικές κυβερνήσεις δημιούργησαν ένα «αεροπλανάκι» (πρόκειται για τη συνηθισμένη απάτη αναζήτησης κεφαλαίων μέσα από ένα διαρκή δανεισμό από μια όλο και μεγαλύτερη βάση δανειστών) που για να πετάξει έπρεπε να τροφοδοτείται διαρκώς με δανικά από την παγκόσμια αγορά. Θα μπορούσε κανείς να περιγράψει , πολύ απλοϊκά αλλά παραστατικά, το τρέχον παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα ως την εξάντληση των δυνατοτήτων δημιουργίας κεφαλαίων μέσα από δανεισμούς. Για να γίνει αυτό αντιληπτό αρκεί μια επισήμανση: Η αμερική είναι η χώρα με το μεγαλύτερο εξωτερικό χρέος…
Τα όρια της μετατροπής του δανεισμού σε κεφάλαιο φαίνεται λοιπόν ότι εξαντλήθηκαν, καθώς αυτό– το έτσι κι αλλιώς αεριτζίδικο κεφάλαιο– δε στράφηκε σε παραγωγικές δραστηριότητες αλλά είτε εξυπηρέτησε τις στρατιωτικές ανάγκες της υπερδύναμης είτε αναζήτησε υπεραποδώσεις μέσα στις χρηματιστηριακές φούσκες.
Το «σύστημα» μάχεται για την επιβίωσή του. Απαιτεί από το πολιτικό προσωπικό αποφάσεις που θα του εξασφαλίσουν τα προνόμιά του. Τέτοιες αποφάσεις, λαμβάνονται σήμερα από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ της Γερμανίας και άλλων χωρών που κατασπαταλούν τα φορολογικά τους «κλείνοντας» τις τεράστιες τρύπες της οικονομικής φούσκας. Είναι προφανές, ότι τα μπαλώματα δε μπορούν να εξασφαλίσουν και να εγγυηθούν την αντοχή του συστήματος. Απαιτείται μια ριζική και αυστηρά καθοδηγούμενη αναπροσαρμογή της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία πρώτα και κύρια θα επικεντρωθεί στην αναζήτηση λύσεων για τα σοβαρότατα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο πλανήτης. Ομως, οι επιλογές για δραστηριότητες που έχουν στόχο στην απεξάρτηση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την αντιμετώπιση των οικολογικών προβλημάτων, είναι πολιτικές επιλογές.
Με άλλα, πιο απλά λόγια, η σημερινή οικονομική κρίση, περιγράφει και την ουσιαστική πολιτική αντιπαράθεση του αιώνα μας: Μπορεί το σύστημα να ανατροφοδοτηθεί στρεφόμενο σε δραστηριότητες που εκτός από κέρδη να παράγει και αποτελέσματα τα οποία θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των οξύτατων παγκόμιων προβλημάτων (κλιματική διαταραχή, πείνα, φτώχεια κλπ); Ή θα αρκεστεί σε προσωρινά μπαλώματα για να επιβιώσει μέχρι την επόμενη μεγαλήτερη και οξύτερη κρίση; Η απάντνση σε αυτά τα ερωτήματα θα αρχίσει να διαγράφεται μετά το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών τον προσεχή Νοέμβρη…

Written by skakistis

22 Οκτωβρίου, 2008 at 2:39 μμ

Αναρτήθηκε στις globe, οικονομία

θρίλερ

leave a comment »

πρώτο πλάνο του θρίλερ

πρώτο πλάνο του θρίλερ

Στα πετυχημένα θρίλερ, τα πρώτα πλάνα είναι κρίσιμα. Κατά μια έννοια ακολουθούν την ιστορία μέχρι το τέλος της.

Είναι σαν να έχουμε επιστρέψει στο Σεπτέμβρη του 2001. Λίγο πριν τις τρομακτικές στιγμές που το καλά οργανωμένο σχέδιο επέβαλε σε ολόκληρη την ανθρωπότητα να παρακολουθήσει σε απ ευθείας τηλεοπτική μετάδοση τα χτυπήματα στους δίδυμους πύργους…
Σήμερα καταρρέουν σαν χάρτινοι πύργοι μεγαθήρια της οικονομίας. Για την ακρίβεια καταρρέουν οι πύργοι πάνω στην οποία στηρίζεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Από το θόρυβο και τη σκόνη των εκρήξεων του 2001 στη Νέα Υόρκη χάσαμε από τα μάτια μας την πραγματική εικόνα του κόσμου, την οποία αντικαταστήσαμε με μια ψευδαίσθηση. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στον κίνδυνο να καταρρεύσουν και οι ψευδαισθήσεις μας σχετικά με τις δυνατότητες του συστήματος να εξασφαλίζει, έστω με πολέμους, την ευημερία μας.
Από εκείνον το Σεπτέμβρη του 2001 ζούμε σε έναν κόσμο με καθορισμένες και επιβεβλημένες, από άλλους, προτεραιότητες. Η κατάρρευση των πύργων στο Μανχάταν εξαφάνισε ως δια μαγείας από τα μάτια μας την φούσκα της αμερικανικής οικονομίας και τον «αέρα» με τον οποίο γύριζε, πολύ πριν το 2000 το μύλο της παγκοσμιοποίησης. Οι τριγμοί και οι ρωγμές του συστήματος φάνηκαν ξεκάθαρα, πριν τα χτυπήματα στους δίδυμους πύργους με την κατάρρευση της ENRON (πολυεθνικός κολωσσός που κατερρευσε από βάρος σκανδάλων το 2001). Καλύφθηκαν όμως άμεσα από την ταχύτατη αιμοδοσία των πολεμικών βιομηχανιών και των στρατιωτικών εκστρατειών που ξεκίνησαν στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Είχε βρεθεί ο απαραίτητος εχθρός για να δικαιολογήσει τη μεταφορά χρήματος από την τσέπη των αμερικανών φορολογουμένων και την ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτικοποίηση της αμερικανικής οικονομίας. Μαζί με τους αμερικανούς πολίτες το χέρι στη τσέπη έβαλαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον. Όλοι τοποθετήθηκαν στο πλευρό της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς κανείς δε μπορούσε να αγνοήσει το τελεσίγραφο του Μπους: «Οποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εναντίον μας».
Η πραγματικότητα όμως επιστρέφει αμείλικτη. Δεν έχει περάσει ένας χρόνος από τότε που έφτασαν μέχρι τα αυτιά μας οι φωνές των ανθρώπων που σε διάφορες γωνιές του κόσμου δεν είχαν τα χρήματα να πληρώσουν ούτε για ένα πιάτο φαγητό. Μάθαμε τότε ότι αυτό δεν αφορά απλώς κάποιους ανθρώπους, αλλά περίπου το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού. Δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να ζουν με λιγότερα από 2 δολάρια την ημέρα! Ζήσαμε επίσης μέσα σε αυτόν το χρόνο ένα μήνυμα σταλμένο από το μέλλον: Τις αστρονομικές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων που περιγράφουν σε γενικές γραμμές τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα η οποία θα παγιώνεται όσο τα αποθέματα δε θα είναι σε θέση να καλύψουν τη ζήτηση.
Όλα αυτά ενδεχομένως μας επέτρεψαν να ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά και να δούμε ότι πίσω από τους «εχθρούς» και τους πολέμους κρύβεται πολύ καλά ένα σύστημα οικοδομημένο επάνω σε ένα χάσμα ανάμεσα σε αυτούς που έχουν τα «πάντα» και σε αυτούς που πεθαίνουν από την πείνα. Ανάμεσα στη χλιδή και την απόλυτη φτώχεια ακροβατεί ο κόσμος μας, ο δυτικός κόσμος της αφθονίας. Πρόκειται για τον κόσμο που εργάζεται πληρώνει φόρους καταναλώνει. Ένα κομμάτι της ευημερίας του αυτός ο κόσμος το χρωστάει στην απόλυτη φτώχεια του 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού. Για την ευημερία μας λοιπόν αλλά κυρίως για τη χλιδή των ελάχιστων απαιτείται η συντήρηση και ανάπτυξη του μηχανισμού καθυπόταξης των ειλώτων: Οι στρατιωτικές δαπάνες , οι πολεμικές προετοιμασίες και οι εκστρατείες. Σιγουρα δεν είναι τυχαίο πως τα χρήματα που προβλέπει ο αμερικανικός προυπολογισμός για το τρέχον έτος, είναι πολύ περισσότερα απ όσα συνολικά έχει διαθέσει το σύνολο της ανθρωπότητας, ως οικονομική βοήθεια στην Αφρική!
Είναι άραγε τυχαίο πως όλος αυτός ο χαμός στην παγκόσμια οικονομία συμβαίνει τη χρονιά των αμερικανικών εκλογών. Δηλαδή τη χρονιά που είναι βέβαβαιες αναδιατάξεις στο πολιτικό επίπεδο του συστήματος στις ΗΠΑ;
Η κλίκα των νεοσυντηριτικών (άνθρωποι των πετρελαίων και της πολεμικής βιομηχανίας) που κυβερνούν επί μια οκταετία τις ΗΠΑ επέβαλαν παγκοσμίως την ατζέντα τους. Στρατιωτικοποίηση της οικονομίας, αστρονομικές δαπάνες για εξοπλισμούς, ασυδωσία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα για τη «δημιουργία» κεφαλαίων από αεριτζίδικα «επενδυτικά προιόντα». Με τον τρόπο αυτό συντηρήθηκε ένα εικονικό μοντέλο ευμάριας και ανάπτυξης τουλάχιστον στο αναπτυγμένο κομάτι του κόσμου μας. Αλλη είναι όμως η πραγματικότητα. Το πραγματικό χρήμα είτε ξοδεύεται σε κανόνια και πολέμους είτε συγκεντρώνεται στα χέρια ελάχιστων. Οι υπόλοιποι, ολόκληρος δηλαδή ο πληθυσμός της γης βρίσκεται είτε να πεθαίνει της πείνας είτε να αγωνιά καθώς δεν προλαβαίνει να αιμοδωτεί τις τράπεζες με χρήμα. Μια αιμοδοσία η οποία πραγματοποιείται δια της βίας, καθώς το σύστημα είναι αυτό που διαμορφώνει τις καταναλωτικές ανάγκες, μειώνει τα επιτόκια σαν δόλωμα και τα αυξάνει όταν πια το «ψάρι» τσιμπίσει.
Τώρα, λίγο πριν τις αμερικανικές εκλογές, η στιγμή μοιάζει με την ώρα που ο «ψαράς» μαζεύει τα σύνεργα και ετοιμάζεται να αποσυρθεί. Οι πύργοι της παγκοσμιοποίησης (τράπεζες, χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί) καταρρέουν τινάζοντας στον αέρα όχι μόνο καταθέτες και νοικοκυριά, αλλά οικονομίες ολόκληρων κρατών. Πρόκειται για το τελευταίο μεγάλο κόλπο. Πρίν από το επόμενο…

Written by skakistis

22 Οκτωβρίου, 2008 at 2:30 μμ

Αναρτήθηκε στις globe, οικονομία

κέρδη «δικά μου» ζημιές δικές σας…

leave a comment »

 
Σε επτακόσια δισεκατομύρια δολάρια φτάνει το ποσό που η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να βγάλει από τα ταμεία του κράτους προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση.
 
Αυτή ήταν η είδηση που στο τέλος της περασμένης βδομάδας έβαλε κάποιο φρένο στην πτώση των τιμών των μετοχών στις Διεθνείς Αγορές. Αξίζει λοιπόν τον κόπο να την προσέξουμε ιδιαίτερα. Για μια περισσότερο προσεκτική «ανάγνωση» αυτής της κίνησης της αμερικανικής κυβέρνησης θα πρέπει να αντιληφθούμε τα οικονομικά μεγέθη. Τι σημαίνουν 700 δισεκατομύρια δολάρια, με τι αντιστοιχούν και κυρίως από που προέρχονται; Θα πρέπει επίσης να αποτιμήσουμε, όσο αυτό είναι δυνατό, το μέγεθος της οικονομικής καταστροφής, να δούμε ποιοι είναι αυτοί που καταστρέφονται, αν καταστρέφονται και γιατί. Απαντώντας στα παραπάνω ερωτήματα, εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς, ποιοι είναι σε τελική ανάλυση αυτοί που θα πληρώσουν το συνολικό λογαριασμό. Δηλαδή τα σπασμένα…
Τα 700 δισεκτομμύρια δολάρια που η κυβέρνηση Μπους θα βγάλει από τα ταμεία του κράτους είναι , περίπου, τα 2/3 του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων. Αυτό το μυθικό νούμερο αξίζει να το αποτυπώσουμε στο χαρτί: 1.000.000.000.000 . Αυτή η …οπτική αποτύπωση μας βοηθά ίσως να αντιληφθούμε το μέγεθος της οικονομικής επιφάνειας μερικών εκατοντάδων αμερικανών δισεκατομυριούχων. Οι εν λόγω 500-600 άνθρωποι, αμερικανοί δισεκαομμυριούχοι έχουν περιουσία που αποτιμάται σε 30. τρισεκατομύρια δολάρια. Δηλαδή, ο αριθμός 30, συνοδευόμενος από 12 μηδενικά! Η περιουσία αυτή των 30 τρισεκατομυρίων αντιστοιχεί στο ετήσιο αθριστικό εισόδημα της Ευρωπαικής Ενωσης, της Ιαπωνίας, της Κίνας, της Ρωσίας και της Βραζιλίας! Καθώς τα νούμερα είναι κολοσιαία και δύσκολα τα παρακολουθεί κανείς, ας συνοψίσουμε με έναν απλούστερο τρόπο. Η αμερικανική κυβέρνηση άνοιξε τα ταμεία του κράτους για να βγάλει 700 δισεκατομύρια δολάρια προκειμένου να «καλύψει» τις ζημιές των τραπεζών. Το ποσό αυτό, όπως είπαμε αντιστοιχεί–πάνω κάτω– στο 1/40 της περιουσίας των 400-600 αμερικανών δισεκατομυριούχων.
 
Ας δούμε τώρα για ποιους άνοιξαν τα ταμεία του αμερικανικού κράτους. Μήπως άνοιξαν για αυτούς που δανίστηκαν με επιτόκιο 1% και σήμερα τους κατάσχουν κατά εκατοντάδες χιλιάδες τα σπίτια που δεν μπορούν να ξεχρεώσουν αφού τα επιτόκια τετραπλασιάστηκαν; Οχι. Αυτοί, τα εκατομύρια των αμερικανών, έπεσαν θύματα της νομισματικής πολιτικής του αμερικανικού κράτους. Η νομοθεσία του κράτους ήταν αυτή που όρισε τα χαμηλά επιτόκια και έστρεψε τους πολίτες στο δανεισμό. Η νομοθεσία του κράτους επέτρεψε στις τράπεζες, όχι μόνο να δανείζουν αλλά ταυτόχρονα να «μεταπωλούν» τα χρέη των πελατών τους εκδίδοντας «δομημένα ομόλογα» και άλλα παρεμφερή προίοντα, δημιουργώντας μια ασταθή πυραμίδα, η οποία μπορούσε να τροφοδοτηθεί με πραγματικό χρήμα μόνο από τις «δόσεις» των δανειζομένων. Ομως το σύστημα «καταβρόχθιζε» περισσότερο χρήμα απ όσο εισέπρατε. Για να αντιμετωπιστεί η ανάγκη του συστήματος, το κράτος άρχισε να ακριβαίνει το χρήμα, ανεβάζοντας τα επιτόκια. Εκεί, λοιπόν, ο μηχανισμός εξάντλησε τα όριά του. Οι δανιζόμενοι αδυνατούν να ξεπληρώσουν, οι πιστωτικοί οργανισμοί δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και η αμερικανική κυβέρνηση σπεύδει να ανοίξει τα ταμεία προκειμένου να τις γλυτώσει από τη χρεωκοπεία.
 
Αποτιμώντας τη λειτουργία του αμερικανικού κράτους θα μπορούσε να πει κανείς ότι νομοθετεί έτσι ώστε να ιδιωτικοποιούνται τα κέρδη και να κοινωνικοποιούνται οι ζημιές. Ηγέτιδα δύναμη και κοιτίδα της νεοφιλελεύθερης οικονομικής διαδικασίας, η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει τους κανόνες της  στην παγκοσμιοποιημένη αγορά. Με βάση αυτούς τους κανόνες έχει επιβληθεί παγκοσμίως η «μόδα» των ιδιωτικοποιήσεων  σε τομείς της οικονομίας που το κράτος με την λειτουργία του διασφάλιζε  ισότητα πρόσβασης σε όλους τους πολίτες του. Την τελευταία δεκαπενταετία, τομείς όπως συγκοινωνίες, τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρισμός ύδρευση, εκπαίδευση, μεταβιβάζονται στα χέρια ιδιωτών που δεν ενδιαφέρονται  παρά μόνο για την μεγιστοποίηση των κερδών.
Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες όχι μόνο καταβάλουν τους φόρους τους για να δημιουργηθούν οι υποδομές (δρόμοι, λιμάνια, μηχανισμοί για την υγεία την εκπαίδευση κλπ) αλλά στη συνέχεια καλούνται και να πληρώνουν υπερτιμολογημένες τις υπηρεσίες που τους  προσφέρουν οι ιδιώτες, οι οποίοι αρπάζουν επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, όπως η ΔΕΗ, ο ΟΤΕ, λιμάνια, αεροδρόμια, κλπ.
Οι πολίτες, μάλιστα, σε περιπτώσεις που το σύστημα της «ελεύθερης αγοράς» συναντήσει δυσκολίες, καλούνται να ξαναπληρώσουν προκειμένου να αντιμετωπιστεί η χασούρα των ιδιωτών. Αυτό ακριβώς σημβαίνει σήμερα στις ΗΠΑ με τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια από τα χρήματα των φορολογουμένων με τα οποία η αμερικανική κυβέρνηση καλύπτει τις ζημιές των  τραπεζών και παρεμφερών ευαγών ιδρυμάτων.
Κατ αναλογία, τα ίδια ακριβώς συμβαίνουν σε όλον τον κόσμο και την Ελλάδα. Τα κράτη νομοθετούν για να ιδιωτικοποιούν τα κέρδη και να κοιωνικοποιούν τις ζημιές…

Written by skakistis

22 Οκτωβρίου, 2008 at 2:28 μμ

Αναρτήθηκε στις globe