Skakistis's Weblog

ματιές στο «μεγάλο παιχνίδι»

Tέλος παρτίδας;

leave a comment »

Τέλος παρτίδας;
 
Αυτές τις μέρες,φαίνεται πως ολοκληρώνεται μια παρτίδα στη βαλκανική σκακιέρα. Μια παρτίδα που κρατά περισσότερο από 15 χρόνια. Μια σειρά από γεγονότα και εξελίξεις που κορυφώνονται οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το παιχνίδι που ξεκίνησε στα Βαλκάνια με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές τις δεκαετίας του 1990, τελειώνει. Πρόκειται για γεγονότα που, πολύ απλά, αλλάζουν τον πολιτικό χάρτη της περιοχής. Τι έχουμε να περιμένουμε το επόμενο διάστημα;
  • την ανακύρηξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου μέσα στο επόμενο δεκαπενθήμερο,
  • την ολοκλήρωση των συζητήσεων για την ένταξη  της Αλβανίας, της  Κροατίας και  της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ μέχρι τις αρχές Απριλίου
  • την επίσκεψη της Ντόρας Μπακογιαννη στις ΗΠΑ  σήμερα Πέμτη και το νέο γύρω συζητήσεων ς για την υπόθεση της ονομασίας των Σκοπίων που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα την ερχόμενη βδομάδα
 Οι κινήσεις που υπολοίπονται για την ολοκλήρωση αυτής της παρτίδας, ενδεχομένως μοιάζουν ακατανόητες για όσους δεν έχουν παρακολουθήσει το «παιχνίδι» από την αρχή.
 
«Στρατηγοί», «αξιωματικοί» και «πιόνια»
 
Πριν μιλήσουμε για τις κινήσεις, ας διευκρινίσουμε ποιοι «παίζουν». Είναι απαραίτητο, προκειμένου να κατανοήσουμε τα γεγονότα, καθώς είναι πολλοί αυτοί που έχουν συγκεντρωθεί πάνω και γύρω από τη σκακιέρα. Παρά το πλήθος, πάντως,  δύο είναι αυτοί που κινούν τα πιόνια: Αμερικανοί και Ρώσοι. Τα πιόνια, ανεξαρτήτως της σημασίας και της ισχύος τους, είναι οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες. Ρόλο αξιωματούχων σε αυτήν τη σκακιέρα έχουν η ΕΕ ως σύνολο,η Γερμανία, ως η ισχυρότερη οικονομικά χώρα της Ευρώπης και η Αγγλία, η Γαλλία και η Κίνα ως χώρες μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Δηλαδή ως χώρες που έχουν δικαίωμα βέτο στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα, η Αλβανία, ΠΓΔΜ, η Σερβία, το Κοσσυφοπεδιο και οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες και σε αυτό το βαλκανικό παιχνίδι έχουν ελάχιστα περιθώρια κινήσεων: Ενα τετραγωνάκι εμπρός. Και ζούν με την αγωνία ότι είναι δυνατό να θυσιαστούν για τους ευρύτερους σκοπούς των μεγάλων παιχτών.
 
Οι κινήσεις
 
Οι κινήσεις που έπονται το επόμενο διάστημα στη βαλκανική σκακιέρα, έχουν λίγο πολύ ανακοινωθεί. Η βασικότερες είναι δύο:
  • η μονομερής ανακύρηξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου η οποία πατρονάρεται από τις ΗΠΑ και βρίσκει κάθετα αντίθετη τη Ρωσία
  • η ένταξη στο ΝΑΤΟ της ΠΓΔΜ, της Αλβανίας και της Κροατίας
Πρόκειται για κινήσεις οι οποίες έχουν σαν στόχο να κατοχυρώσουν τα κεκτημένα των αμερικανών νικητών στον ψυχρό πόλεμο.Και όπως είναι γνωστό ο νικητής, όχι μόνο γράφει την ιστορία, αλλά διαμορφώνει και το χάρτη, όπως ακριβώς τον βολεύει.
Μερικές ακόμη κινήσεις οι οποίες προηγήθηκαν, έχει σημασία να επισημανθούν γιατί  βοηθούν να κατανοήσουμε τις τελευταίες εξελίξεις και κυρίως για να διακρίνουμε τους στόχους των δύο μεγάλων παιχτών.
  • Οι ΗΠΑ, με το που ολοκληρώθηκαν οι βομβαρδισμοί κατά της Σερβίας , οικοδόμησαν σε έδαφος του Κοσσυφοπεδίου και της ΠΓΔΜ, στα ασαφή σύνορα των δύο περιοχών, τη μεγαλήτερη στρατιωτική βάση που διατηρούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Το μέγεθος μπορεί να γίνει αντιληπτό από το οδικό δίκτυο της βάσης που  ξεπερνά τα 80 χιλιόμετρα. Σε αυτή τη βάση, όπως λένε οι ίδιοι οι αμερικανοί λειτουργεί και το πλέον σύγχρονο και άρτια εξοπλισμένο νοσοκομείο της Ευρώπης!
  • Την ίδια περίοδο,δηλαδή από το 1994 και μέχρι σήμερα,  οι ΗΠΑ εντάσσουν τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία στο ΝΑΤΟ και με διμερείς συμφωνίες οικοδομούν στρατιωτικές βάσεις σε στρατηγικά σημεία των δύο χωρών, όπως στο βουλγαρικό λιμάνι του Μπουργκάς.
Άπό την άλλη πλευρά της σκακιέρας, η Μόσχα. Μετά την αναδίπλωση της ήττας στον ψυχρό πόλεμο το 1990, ξεκινά επί «βασιλείας» Πούτιν την αντεπίθεση. Βασικό όπλο της «νέας» αυτοκρατορίας είναι  τα τεράστια ενεργειακά της αποθέματα. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Με αυτά μάχεται η Ρωσία και:
  • κατορθώνει, προσφέροντας δελεαστικούς όρους, να δέσει στην ενεργειακή της πολιτική την Ελλάδα και τη Βουλγαρία για τη κατασεκυή του αγωγού μεταφοράς πετρελαίου από το Μπουργκάς στην Αλεξανδρούπολη.
  • συνάπτει, τον περασμένο Δεκέμβρη συμφωνία με τη Σερβία και εξαγοράζει την κρατική πετρελαική εταιρεία της χώρας.
  • υπογραμμίζει, ότι ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, δεν θα συμφωνήσει στην μονομερή ανακύρηξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου.
Το έπαθλο
 
Από όλα όσα αναφέρονται παραπάνω σκιαγραφείται το στοίχημα της παρτίδας. Πρόκειται για καθαρό, ωμμό και τεράστιο οικονομικό κέρδος το οποίο ασφαλως αυτόματα μετατρέπεται σε ισχύ και  κυριαρχία. Με πιο απλά λόγια,  στόχος των δύο αντιπάλων είναι ο έλεγχος των δρόμων του πετρελαίου. Γ ια την ακρίβεια, ο έλεγχος του «νότιου δρόμου» από τον οποίο μπορεί να εφοδιαστεί η Ευρώπη με ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη δεξαμενή της Κασπίας.
Το παιχνίδι στη σκακιέρα έχει ενδιαφέρον καθώς οι δύο αντίπαλοι ακολουθούν διαφορετική τακτική και διαθέτουν διαφορετικά όπλα. Οι Ρώσοι έχουν στη διάθεσή τους το προιόν, δηλαδή το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Ηδη, μέσω αγωγών οι οποίοι  λειτουργούν εφοδιάζουν την ευρωπαική αγορά  με πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τον «βόρειο δρόμο». Είναι, λοιπόν,  εξαιρετικά σημαντικό για τη Μόσχα να διασφαλίσει και μια νότια πρόσβαση. Με τον τρόπο αυτό η Ρωσία φιλοδοξεί  να «δέσει» της Ευρωπαική Ενωση και να εξαρτήσει τον εφοδιασμό της από τα ρωσικά αποθέματα. 
Οι αμερικανοί από την άλλη, δεν διαθέτουν πετρέλαιο, αλλά έχουν εγκατασταθεί στρατιωτικά και ελέγχουν τα βαλκάνια.Δηλαδή ελέγχουν στραιτωικά το νότιο δρόμο εφοδιασμού της ευρώπης με ενέργεια. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι το ρωσικό πετρέλαιο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το βαλκανικό δρόμο να η Μόσχα δεν … πληρώσει «διόδια». Με τη στρατιωτική της παρουσία στη  περιοχή, λοιπόν, η Ουάσιγκτον, έχει τη δυνατότητα να πιέσει  τη Μόσχα  για να δεχτεί σε κοινοπραξίες αμερικανικές πετρελαικές εταιρίες οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Κασπία συνάπτοντας συμφωνίες με χώρες της περιοχής.
Χαρακτηριστικό στοιχείο του αμερικανικού παιχνιδιού είναι η δημιουργία κοινοπραξίας αμερικανικών συμφερόντων για τη μεταφορά πετρελαίου που θα ξεκινά από το βουλγαρικό λιμάνι του Μπουργκάς στη Μαύρη θάλασσα, θα περνά από την ΠΓΔΜ και θα καταλήγει στο αλβανικό λιμάνι του Δυραχείου στην Αδριατική. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Μπουργκάς και το Δυράχειο λειοτυργούν ήδη αμερικανικές αεροναυτικές βάσεις, ενώ η ΠΓΔΜ είναι αμερικανικό προτεκτοράτο και εφάπτεται της μεγαλήτερης στρατιωτικής βάσης των αμερικανών στον κόσμο.
 
το πιόνι και η αγωνία του
 
Εχοντας κατά νου τη «μεγάλη παρτίδα», αποκτά άλλη διάσταση και νόημα, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα με το όνομα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Οι συνολικότερες διευθετήσεις που η Ουάσιγκτον επιδιώκει στην περιοχή, επιβάλουν την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Η ελληνική κυβέρνηση δεν θα είχε καμία  αντίρρηση στην ένταξη της χώρας αυτής στη συμμαχία,αν δεν επέμενε να ονομάζεται «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει λοιπόν η ελληνική κυβέρνηση αυτήν την περίοδο είναι ότι, οι ΗΠΑ όπως και η πλειοψηφία των χωρών μελών του ΟΗΕ, αναγνωρίζουν την ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Μάλιστα, όπως είπαμε,  στο πλαίσιο των ευρύτερων στρατηγικών  σχεδιασμών της  Ουάσιγκτον η ΠΓΔΜ είναι «καταδικασμένη» να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Θεωρητικά, η Ελλάδα, όπως και κάθε άλλη χώρα μέλος του ΝΑΤΟ έχει δικαίωμα βέτο σε όποια απόφαση της συμμαχίας. Ομως από τη θεωρία στην πράξη η απόσταση είναι μεγάλη, ειδικά αν οι αντιρρήσεις δημιουργούν προβλήματα στους σχεδιασμούς της υπερδύναμης.
Ποια είναι τα περιθώρια κινήσεων της ελληνικής διπλωματίας σε αυτή την παρτίδα; Το πολύ ένα μόλις τετραγωνάκι μπροστά, με την ελπίδα ότι το αντίπαλο πιόνι δεν έχει εξουσιοδότηση για να… επιτεθεί.

Written by skakistis

10 Ιουλίου, 2008 στις 1:59 μμ

Αναρτήθηκε στις globe

Tagged with

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: